Avrupa Birliği, Rus Gazına Tam Ambargo Uygulayacak!

Avrupa Birliği, 1 Ocak 2028’den itibaren Rus gazının ithalatını tamamen durdurma kararı aldı. AB Konseyi’nin onayladığı plan, kısa ve uzun vadeli sözleşmelerin aşamalı olarak sona erdirilmesini içeriyor. 17 Haziran 2025’e kadar yapılan kısa vadeli anlaşmalar 2026’da, uzun vadeli sözleşmeler ise 2028’de bitecek. Bu karar özellikle Rus gazını “Türk Akımı” hattı üzerinden alan Macaristan, Slovakya ve Bulgaristan gibi ülkeleri doğrudan etkileyecek.

‘Türk Akımı’ hattı Avrupa için vazgeçilmez

N. İzvestiya’nın haber analizine göre, Rusya’nın Avrupa’ya gaz ihracatında artık “Türk Akımı” hattı tek seçenek durumunda. Temmuz 2025’te, boru hattı üzerinden Avrupa’ya 1,59 milyar metreküp gaz taşınarak, rekor kırıldı ancak bu miktar beklenenin altında. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatında da düşüş var: 2025’in ilk dokuz ayında Avrupa’ya 15 milyar metreküp LNG gönderilirken, bu rakam geçen yıla göre yüzde 7 azalmış durumda.

2028’den itibaren tam bir ambargo

Enerji uzmanları, AB’nin 2028’den itibaren Rus gazına tam ambargo kararı almasıyla birlikte, Moskova’nın Avrupa pazarında var olma mücadelesinde Türkiye’nin önemli bir role sahip olabileceğini düşünüyor. “Gazprom” için en çok tartışılan seçenek ise uzun zamandır gündemde olan Türk gaz merkezi projesi.

Türkiye’nin önemi ve geleceği

Uzmanlara göre, planın merkezinde Türkiye’nin, Rusya’nın yanı sıra Azerbaycan ve İran’dan gaz alarak bunları kendi adına Avrupa’ya satması yatıyor. Bu sayede gazın Rus menşeli olması sorunu ortadan kalkabilir. Ancak, bu fikir henüz somut adımlara dökülmüş değil çünkü yatırım eksikliği, siyasi riskler ve Avrupa’ya giden tek boru hattının Bulgaristan üzerinden geçmesi gibi engeller var.

Moskova’nın yaptırımlar ve dondurulmuş varlıklar nedeniyle projeye sermaye sağlaması mümkün değil. Türkiye ise kendi enerji altyapısında bile finansman sorunu yaşarken, yeni bir boru hattı için milyarlarca dolarlık kaynak bulmakta zorlanıyor. Uzmanlar, bu projenin üçüncü ülkelerin veya özel yatırım konsorsiyumlarının katılımı olmadan hayata geçmesinin zor olduğunu belirtiyor.

Türk Gaz Merkezi diplomasi için kritik

Kısa vadede Türk gaz merkezi fikri daha çok diplomatik bir adım olarak görülüyor ancak uzun vadede Avrupa pazarındaki varlığını sürdürme potansiyeline sahip. Analistlere göre, bu plan şu anki koşullarda ekonomik bir çözüm değil, daha çok Rusya’nın siyasi manevra alanını korumasına yardımcı olacak.

Yeni kararlar ülkeleri etkiliyor

AB’nin yasağı, özellikle enerji bağımlı ülkelerde siyasi gerilimi artırıyor. Macaristan Başbakanı Viktor Orban, kararın “ideolojik ve Avrupa ekonomisine zarar veren bir adım” olduğunu belirtirken, Sırbistan ise enerji kriziyle yüz yüze. Ülke gazını Bulgaristan üzerinden alıyor ancak yeni kararlar hem ithalatı hem de transit geçişi yasaklıyor. Üstelik ABD’nin baskısıyla Belgrad yönetimi, Gazprom’a ait Sırp enerji şirketi NIS’i kamulaştırma baskısı altında.

Rusya açısından bakıldığında, bu karar Gazprom için yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor. Tek çıkış yolu olarak Türkiye üzerinden planlanan “gaz merkezi” projesi öne çıkıyor ancak yatırım eksikliği ve siyasi gerilimler bu seçeneği zayıflatıyor. Novatek gibi sıvılaştırılmış gaz ihracatında öne çıkan şirketler bir miktar toparlanma şansı yakalayabilirken, Gazprom’un boru hattına bağımlı yapısı nedeniyle kayıpları telafi etmesi zor gözüküyor. Uzmanlar, şirketin azalan gelirlerini dengelemek için yerel fiyat artışları ve yeni vergi yükleri uygulayabileceğini belirtiyor.